« رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله و سلَّم فرمود : خداى عز و جل مىفرمايد : آن كس كه بندهء مؤمن مرا خوار كند با من به جنگ برخاسته » . و فرمود : « من حقر مؤمنا مسكينا أو غير مسكين ، لم يزل اللَّه عزّ و جلّ حاقرا له ماقتا ، حتّى يرجع عن محقرته إيّاه » « هر كه مؤمنى را چه مستمند باشد يا غير مستمند خوار شمارد ، خداى عز و جل همواره او را خوار و دشمن دارد تا از خوار شمردن وى باز گردد » . ( 1 ) و در اين معنى اخبار بسيار ديگرى نيز هست . و هر كه نسبت ميان علت و معلول و ارتباط خاصّى را كه ميان خالق و مخلوق است بشناسد ، مىداند كه ايذاء و اهانت بندگان در حقيقت به ايذاء و اهانت خداوند برمىگردد ، و همين امر در مذمّت آن كافى است . پس بر هر عاقلى واجب است كه پيوسته متذكَّر بدى و مذموم بودن ايذاء و تحقير مسلمين و خوبى و پسنديده بودن ضد آن باشد ، و آنچه را كه در رفع آزار و اذيّت آنان و گرامى داشتن ايشان رسيده است - چنان كه خواهد آمد - به خاطر داشته باشد ، و خود را از ارتكاب ايذاء و تحقير آنها باز دارد تا موجب رسوائى در دنيا و عذاب آخرت نگردد . پيوست خوددارى از آزردن مسلمانان در فضيلت و فوائد اضداد آنچه ذكر شد ، يعنى خويشتندارى از آزار مؤمنان و مسلمانان و اكرام و تعظيم ايشان ، شكَّى نيست . و اخبارى كه در ستايش دفع ضرر و خوددارى از آزار مردم رسيده بسيار است ، مانند اين سخن پيغمبر اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلَّم : « من ردّ عن قوم من المسلمين عادية ماء أو نار وجبت له الجنّة » « هر كه تجاوز آب يا آتشى را از گروهى از مسلمانان بگرداند بهشت براى

--> ( 1 ) اين احاديث را از روى « اصول كافى » ، باب كسى كه مسلمين را آزار و تحقير كند ، و « احياء العلوم » ، 2 - 171 ، 172 تصحيح كرديم . .